FAQ kwekersrecht en toelating
De meest gestelde vragen over kwekersrecht en toelating kunt u hier vinden. Staat uw vraag er niet bij? Mail ons uw vraag.
Als u op een van deze linken klikt, wordt u doorgestuurd naar het betreffende gedeelte van de FAQ.
1. Toelatingsonderzoek Groente
2. Toelatingsonderzoek Landbouw
3. Kwekersrechtonderzoek Sier
4. Kwekersrechtonderzoek Groente
5. Kwekersrechtonderzoek Landbouw
6. Kwekersrechtonderzoek Boomkwekerijgewassen
7. Kwekersrechtonderzoek Bloembollen
8. Keuringsonderzoek Groente
9. Keuringsonderzoek Siergewassen
10. Overige onderzoeken
11. Inzending materiaal
12. Rasbeschrijvingen
13. Rassenlijst
14. Internationaal
15. Tarieven
1. Toelatingsonderzoek Groente
Hoe kan ik toelating aanvragen?
U kunt toelating aanvragen door het insturen van een aanvraagformulier en het technische beschrijvingsblad voor dat gewas. Uw aanvraag wordt pas geaccepteerd als de aanvraagkosten betaald zijn, dit kan ook vooruit. Als de aanvraag is geaccepteerd, moet voor de sluitingsdatum het identiteitsmonster worden ingestuurd.
Wat zijn de kosten van toelatingsonderzoek?
De kosten bestaan uit twee delen: aanvraagkosten en onderzoekskosten. De onderzoekskosten verschillen per gewasgroep en worden voor iedere groeicylcus die nodig is (meestal zijn dat er twee) apart in rekening gebracht. Een bedrijfsproef kan een groeicyclus bij Naktuinbouw vervangen. De tarieven vindt u in de tarievenlijst. Meer uitleg over de kosten, inclusief alle uitzonderingen vindt u in Groentegewassen: kosten toelating en kwekersrecht. Voor één prijs kunt u zowel toelating tot het verkeer als nationaal kwekersrecht krijgen, mits het hele onderzoek bij Naktuinbouw plaatsvindt.
Hoe weet ik wie de instandhouder is van een bepaald ras?
In de Rassenlijst van de Europese Unie (kies: uw taal -> eenvoudig zoeken -> aan de hand van woorden -> zoek naar "rassenlijst") kunt u nagaan wie de instandhouder van een bepaald ras is. De Plant variety database van de EU is een doorzoekbare versie van deze rassenverkeerslijst. U kunt contact opnemen met Bureau voor plantenrassen als u wilt weten wie de instandhouders zijn van een zogenaamd x-ras met meerdere instandhouders.
Wat zijn de regels die gelden voor een rasnaam?
De volledige tekst van de EU-verordening vindt u hier, door te zoeken op rasbenamingen.
2. Toelatingsonderzoek Landbouw
Maakt mijn veldbeemdgras een kans in het DUS-onderzoek?
Naktuinbouw kan u daar een indruk van geven door een voorbeproeving in de kas te doen. Aan jonge planten worden zes jeugdkenmerken waargenomen. Dit geeft een niet-bindende uitspraak over de mogelijke onderscheidbaarheid en uniformiteit van het ras. Zaai in januari, conclusie na 3 maanden, tarief in de tarievenlijst.
3. Kwekersrechtonderzoek Sier
Wie kan kwekersrecht in Nederland aanvragen?
Kwekersrecht kan aangevraagd worden door de veredelaar van het ras, of door zijn gemachtigde. Daarvoor zijn volmachtformulieren beschikbaar. De aanvrager moet in een UPOV-lidstaat wonen. Als dat een land is buiten de EU, dan is een vertegenwoordiger nodig met een woonplaats binnen de EU.
Kan ik kwekersrecht krijgen op dit ras?
Dat kan als het ras
Nieuw,
Onderscheidbaar,
Uniform en
Stabiel
is. Dat zal moeten blijken uit technisch onderzoek. Voor wat betreft de nieuwheid: het ras mag nog slechts een korte periode voor aanvraag verkocht zijn. Die korte periode is 1 jaar in Nederland of 4 jaar buiten Nederland en 6 jaar buiten Nederland voor bomen en wijnstokken. De tekst in de Zaaizaad- en Plantgoedwet (2005) hierover is:
Art 49 lid 2:
Een ras wordt als nieuw aangemerkt indien op het tijdstip van
indiening van de aanvraag tot verlening van kwekersrecht geen teeltmateriaal
of geoogst materiaal van het ras is verkocht of anderszins ter
beschikking is gesteld aan derden, door of met toestemming van de
kweker, met het oog op de exploitatie van het ras, voor een periode:
a. in Nederland: niet langer geleden dan een jaar voorafgaande aan het
in de aanhef bedoelde tijdstip;
b. buiten Nederland: hetzij niet langer geleden dan vier jaar, hetzij,
ingeval van bomen of wijnstokken, niet langer geleden dan zes jaar,
voorafgaande aan het in de aanhef bedoelde tijdstip.
Art. 49 lid 3:
Voor de toepassing van het tweede lid wordt het feit, dat materiaal
van een ras reeds aan anderen ter beproeving is verstrekt, niet aan de
kweker van dat ras of zijn rechtverkrijgende tegengeworpen.
Waar vind ik een formulier voor aanmelding voor kwekersrecht in Nederland?
Formulieren vindt u onder Direct Regelen op deze website, onder het kopje Rassen. Er moet tenminste een aanvraagformulier en een TQ worden ingeleverd. Een TQ of technisch beschrijvingsblad is specifiek voor het gewas. Staat uw gewas er niet bij neem dan contact met ons op.
Kan ik ook een aanvraag doen voor Europees kwekersrecht?
Ja, dat kan bij het CPVO in Angers (Frankrijk). Het CPVO is een Europese organisatie die kwekersrecht voor de hele EU verleent. Het CPVO doet het technisch DUS-onderzoek niet zelf, maar laat dat doen door bijvoorbeeld Naktuinbouw. Naktuinbouw moet daarvoor voldoen aan kwaliteitseisen die door het CPVO zijn gesteld. Het CPVO bepaalt zelf waar ze het onderzoek laat uitvoeren. Communicatie over de aanvraag tijdens het technisch onderzoek loopt in principe altijd via de CPVO. Op de website van het CPVO vindt u het aanvraagformulier, de TQ voor het betreffende gewas en de eisen met betrekking tot het inzenden van het monster.
U kunt ook eerst Nederlands kwekersrecht aanvragen en dan daarna overname van het rapport door het CPVO.
Wat zijn de kosten van kwekersrechtonderzoek?
De kosten voor een aanvraag nationaal kwekersrecht bestaan uit twee delen: aanvraagkosten en onderzoekskosten. De onderzoekskosten verschillen per gewasgroep en worden voor ieder onderzoeksjaar dat nodig is (meestal is dat er één) apart in rekening gebracht. De tarieven vindt u in de tarievenlijst. Meer uitleg over de kosten, inclusief alle uitzonderingen vindt u in Sier- en boomkwekerijgewassen: kosten kwekersrecht.
4. Kwekersrechtonderzoek Groente
Wie kan kwekersrecht in Nederland aanvragen?
Kwekersrecht kan aangevraagd worden door de veredelaar van het ras, of door zijn gemachtigde. Daarvoor zijn volmachtformulieren beschikbaar. De aanvrager moet in een UPOV-lidstaat wonen. Als dat een land is buiten de EU, dan is een vertegenwoordiger nodig met een woonplaats binnen de EU.
Kan ik kwekersrecht krijgen op dit ras?
Dat kan als het ras
Nieuw,
Onderscheidbaar,
Uniform en
Stabiel
is. Dat zal moeten blijken uit technisch onderzoek. Voor wat betreft de nieuwheid: het ras mag nog slechts een korte periode voor aanvraag verkocht zijn. Die korte periode is 1 jaar in Nederland of 4 jaar buiten Nederland. De tekst in de Zaaizaad- en Plantgoedwet (2005) hierover is:
Art 49 lid 2:
Een ras wordt als nieuw aangemerkt indien op het tijdstip van
indiening van de aanvraag tot verlening van kwekersrecht geen teeltmateriaal
of geoogst materiaal van het ras is verkocht of anderszins ter
beschikking is gesteld aan derden, door of met toestemming van de
kweker, met het oog op de exploitatie van het ras, voor een periode:
a. in Nederland: niet langer geleden dan een jaar voorafgaande aan het
in de aanhef bedoelde tijdstip;
b. buiten Nederland: hetzij niet langer geleden dan vier jaar, hetzij,
ingeval van bomen of wijnstokken, niet langer geleden dan zes jaar,
voorafgaande aan het in de aanhef bedoelde tijdstip.
Art. 49 lid 3:
Voor de toepassing van het tweede lid wordt het feit, dat materiaal
van een ras reeds aan anderen ter beproeving is verstrekt, niet aan de
kweker van dat ras of zijn rechtverkrijgende tegengeworpen.
Waar vind ik een formulier voor aanmelding voor kwekersrecht in Nederland?
Formulieren vindt onder Direct Regelen op deze website, onder het kopje Rassen. Er moet tenminste een aanvraagformulier en een TQ worden ingeleverd. Een TQ of technisch beschrijvingsblad is specifiek voor het gewas. Staat uw gewas er niet bij neem dan contact met ons op.
5. Kwekersrechtonderzoek landbouw
Wie kan kwekersrecht in Nederland aanvragen?
Kwekersrecht kan aangevraagd worden door de veredelaar van het ras, of door zijn gemachtigde. Daarvoor zijn volmachtformulieren beschikbaar. De aanvrager moet in een UPOV-lidstaat wonen. Als dat een land is buiten de EU, dan is een vertegenwoordiger nodig met een woonplaats binnen de EU.
Kan ik kwekersrecht krijgen op dit ras?
Dat kan als het ras
Nieuw,
Onderscheidbaar,
Uniform en
Stabiel
is. Dat zal moeten blijken uit technisch onderzoek. Voor wat betreft de nieuwheid: het ras mag nog slechts een korte periode voor aanvraag verkocht zijn. Die korte periode is 1 jaar in Nederland of 4 jaar buiten Nederland. De tekst in de Zaaizaad- en Plantgoedwet (2005) hierover is:
Art 49 lid 2:
Een ras wordt als nieuw aangemerkt indien op het tijdstip van
indiening van de aanvraag tot verlening van kwekersrecht geen teeltmateriaal
of geoogst materiaal van het ras is verkocht of anderszins ter
beschikking is gesteld aan derden, door of met toestemming van de
kweker, met het oog op de exploitatie van het ras, voor een periode:
a. in Nederland: niet langer geleden dan een jaar voorafgaande aan het
in de aanhef bedoelde tijdstip;
b. buiten Nederland: hetzij niet langer geleden dan vier jaar, hetzij,
ingeval van bomen of wijnstokken, niet langer geleden dan zes jaar,
voorafgaande aan het in de aanhef bedoelde tijdstip.
Art. 49 lid 3:
Voor de toepassing van het tweede lid wordt het feit, dat materiaal
van een ras reeds aan anderen ter beproeving is verstrekt, niet aan de
kweker van dat ras of zijn rechtverkrijgende tegengeworpen.
Waar vind ik een formulier voor aanmelding voor kwekersrecht in Nederland?
Formulieren vindt u onder Direct Regelen op deze website, onder het kopje Rassen. Er moet tenminste een aanvraagformulier en een TQ worden ingeleverd. Een TQ of technisch beschrijvingsblad is specifiek voor het gewas. Staat uw gewas er niet bij neem dan contact met ons op.
6. Kwekersrechtonderzoek Boomkwekerijgewassen
Heeft u een vraag over dit onderwerp?
Neem dan contact met ons op. Het geeft ons de mogelijkheid om deze vraag & antwoord serie bij te werken.
7. Kwekersrechtonderzoek Bloembollen
Heeft u een andere vraag over dit onderwerp?
Neem dan contact met ons op. Het geeft ons de mogelijkheid om deze vraag & antwoord serie bij te werken.
8. Keuringsonderzoek Groente
Bedrijven doen zelf controles op rasechtheid en raszuiverheid, wat doet Naktuinbouw?
Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit en gezondheid van de partijen zaad die ze afleveren. Dat is ook vastgelegd in de regelgeving.
Naktuinbouw houdt er toezicht op dat de zaadbedrijven de controles op de juiste wijze uitvoeren. Daarvoor stelt de afdeling Keuringen van Naktuinbouw ieder jaar een keuringsplan op. Onderdeel van dit keuringsplan is de monstername van zaadpartijen om de instandhouding van rassen te controleren. Daarnaast worden er ook van partijen zaad die klaar staan voor verhandeling door de keurmeester monsters getrokken voor nacontrole op rasechtheid en raszuiverheid.
De monsters voor de instandhoudingscontrole worden op twee momenten in het jaar getrokken. De vroege gewassen in oktober, de late gewassen vanaf 1 januari, afhankelijk van de zaaidatum bij Naktuinbouw. Deze monsters zijn afkomstig van partijen zaad die in hetzelfde seizoen bestemd zijn voor de verkoop.
Het keuringsplan wordt altijd voor advies voorgelegd aan de adviescommissie groentezaden. In deze commissie zijn zowel zaadbedrijven als eindverbruikers vertegenwoordigd. Vervolgens gaat dit plan ter goedkeuring naar het sectorbestuur, waarin o.a. de zaadbedrijven en de eindgebruikers vertegenwoordigd zijn.
Alle monsters voor de controle op rasechtheid en raszuiverheid gaan naar de afdeling Rassenonderzoek van Naktuinbouw en zij zorgen voor de aanleg en de beoordeling van de kas- en veldproeven. Er zijn bezoekdagen, alle inzenders van monsters worden uitgenodigd. Als er opmerkingen zijn op uw monster in deze proef, krijgt u daarvan ook schriftelijk bericht. Opmerkingen kunnen gaan om rasechtheid, raszuiverheid of andere kwaliteitseigenschappen. Als het gaat om de raszuiverheid wordt het aantal en soort afwijkende planten gemeld. Er hangt geen conclusie aan, omdat de plantaantallen bij Naktuinbouw te klein zijn om dit betrouwbaar in een percentage te vertalen. Afhankelijk van het type monster komt de keurmeester daarna het probleem bij u bespreken of er vindt eerst nader (administratief) onderzoek plaats.
9. Keuringsonderzoek siergewassen
Bedrijven organiseren zelf jaarlijks packtrials, wat doet Naktuinbouw?
Naktuinbouw doet jaarlijks nacontrole op geproduceerde en verhandelde bloemzaden. Dit als onderdeel van het kwaliteitstoezicht bij bedrijven die zijn geregistreerd in de gewasgroep Bloemzaden. Jaarlijks wordt geïnventariseerd welke monsters in het daaropvolgend jaar zullen worden opgevraagd voor nacontrole. Uitgangspunt daarbij is het historisch overzicht van nacontrole opplantingen, klachten, meldingen en signalen die bij de Keuringen Bloemisterijgewassen zijn binnengekomen over geleverde bloemzaden.
De monsters worden opgevraagd bij de bedrijven en, afhankelijk van het gewas, uitgezaaid in de kas of buiten in de vollegrond. De kiemkracht/opkomst van de zaden en de rasechtheid en raszuiverheid worden beoordeeld door medewerkers van de afdeling Rassenonderzoek samen met een keurmeester van het team Keuringen Bloemisterijgewassen. Bedrijven waarvan de monsters staan opgeplant worden uitgenodigd om op een bezoekdag de opplant te beoordelen.
Naktuinbouw informeert de bedrijven schriftelijk over de resultaten. Ook publiceert Naktuinbouw de eindresultaten (anoniem) in Naktuinbouw Nieuws. Als er opmerkingen zijn bespreekt de keurmeester dit met het bedrijf. Zaadpartijen kunnen worden afgekeurd voor verhandeling als niet aan de gestelde eisen wordt voldaan. Naar aanleiding van de bevindingen kan Naktuinbouw ook besluiten een vervolgcontrole uit te voeren.
10. Overige onderzoeken
Ik wil een heel snelle uitslag, kan dat?
Als het gaat om rasechtheid en raszuiverheid in ui, wortel of rode biet dan hebben wij de mogelijkheid om dit in de winter onder licht te onderzoeken. Een resultaat duurt dan ongeveer 3 maanden. Zie de tarievenlijst voor de kosten. Het monster kunt u sturen aan de afdeling Rassenonderzoek.
Of dacht u bij snel aan een DNA-onderzoek? Ook dat kan. Meer daarover leest u hier.
Kan mijn ras of mijn monster onderzocht worden op resistentie tegen ziektes?
Ja! Naktuinbouw kan veel resistentietoetsen uitvoeren. Dat is nodig voor het technisch DUS-onderzoek, maar een bedrijf kan ook op verzoek monsters laten onderzoeken. De tarieven van een resistentietoets vindt u in de tarievenlijst. Andere ziektes dan genoemd kunnen ook onderzocht worden, maar dan op offertebasis. Met alle verdere vragen over resistentieonderzoek kunt u terecht bij het team Resistentie. Zie ook het onderwerp resistentietoetsen op deze website.
Kun je aan een lichtkiem de aardappel herkennen?
Dat kan, lichtkiemen zijn namelijk zeer rasspecifiek. De lichtkiemen worden opgekweekt in een speciaal ingerichte ruimte. Naktuinbouw kan voor u controleren of de aardappel rasecht is (verificatie) of een aardappel waar geen rasnaam van bekend is op naam brengen. Zie de tarievenlijst voor de kosten van dit onderzoek. Monsters kunt u inzenden naar Naktuinbouw, locatie Tollebeek (Naktuinbouw, p/a NAK proef- en Controlebedrijf, Johannes Postweg 1, 8709 PE Tollebeek).
Maakt mijn veldbeemdgras een kans in het DUS-onderzoek?
Naktuinbouw kan u daar een indruk van geven door een voorbeproeving in de kas te doen. Aan jonge planten worden zes jeugdkenmerken waargenomen. Dit geeft een niet-bindende uitspraak over de mogelijke onderscheidbaarheid en uniformiteit van het ras. Zaai in januari, conclusie na 3 maanden, tarief in de tarievenlijst.
Is dit monster gras rasecht?
Wij kunnen uw monster van een grasras vergelijken met het standaardmonster in een rijenproef. Zaai in mei/juni, beoordeling het jaar erop, tarief in de tarievenlijst.
Ik heb een ras laten vermeerderen in een ander land. Kan Naktuinbouw nagaan of het goed is?
Naktuinbouw heeft 15 ha proefvelden en 3 ha kasruimte. Naktuinbouw heeft kennis van rassen. Naktuinbouw heeft referentiemonsters. Dit alles maakt dat wij in de gelegenheid zijn om uw vraag te beantwoorden. U kunt uw monster sturen aan de afdeling Rassenonderzoek. Het tarief voor dit onderzoek hangt af van het gewas en staat in de tarievenlijst. Een dubbel aantal planten is in dit geval aan te raden, om een nauwkeuriger beeld van de raszuiverheid te krijgen.
Dit monster zou van ras Pietje zijn, maar ik twijfel. Wat nu?
Naktuinbouw heeft 15 ha proefvelden en 3 ha kasruimte. Naktuinbouw heeft kennis van rassen. Naktuinbouw heeft referentiemonsters. Dit alles maakt dat wij in de gelegenheid zijn om uw vraag te beantwoorden. Voor uien, wortel en kroot kunnen we ook de rasechtheid beoordelen in een kasproef onder licht in de winter. U kunt uw monster sturen aan de afdeling Rassenonderzoek (voor aardappel Naktuinbouw, p/a NAK proef- en Controlebedrijf, Johannes Postweg 1, 8709 PE Tollebeek). Het tarief voor dit onderzoek hangt af van het gewas en staat in de tarievenlijst. Als u een onderbouwing wilt met onderzoek op DNA-niveau kan dat ook. Rassen & Proeven werkt dan samen met de afdeling Onderzoek & Ontwikkeling op het laboratorium om uw probleem te onderzoeken. Als er mogelijk sprake komt van een rechtszaak, dan adviseren wij u niet zelf een monster te trekken, maar dat officieel door een keurmeester te laten doen. Neemt u contact met ons op via het vragenformulier.
11. Inzending materiaal
Waar stuur ik mijn monster voor DUS-onderzoek naartoe?
U wordt vriendelijk verzocht altijd duidelijk te maken waar het monster voor bedoeld is.
Monsters voor DUS-onderzoek ten behoeve van toelating en/of kwekersrecht kunt u verzenden naar de locatie waar het feitelijke onderzoek plaatsvindt. Die locatie vindt u in de inzendeisen.
Voor groentegewassen is dat Roelofarendsveen,
voor tulpen en andere voorjaarsbloeiende bolgewassen is dat Lisse,
voor overige siergewassen is dat Roelofarendsveen
voor aardappel is dat Tollebeek en
voor overige landbouwgewassen is dat Emmeloord. Voor sommige Brassicasoorten (zie ook Landbouw of Groente?) vindt het onderzoek in Roelofarendsveen plaats. Let dus goed op de inzendeisen.
Waar stuur ik mijn monster voor CGO-onderzoek naartoe?
Monsters voor cultuur- en gebruikswaardeonderzoek stuurt u niet naar Naktuinbouw, maar naar de instelling die het CGO uitvoert. Meer daarover leest u hier.
Waar stuur ik mijn monster voor Europees kwekersrecht naartoe?
U wacht best op bericht van het CPVO hierover. Allen als u er zeker van bent dat het onderzoek in Nederland gaat plaatsvinden, kunt u het monster naar Naktuinbouw sturen. Zie dan de vraag over het insturen van monsters voor DUS-onderzoek. U wordt vriendelijk verzocht altijd duidelijk te maken waar het monster voor bedoeld is.
Waar stuur ik mijn monster voor controle op rasechtheid en/of raszuiverheid naartoe?
U wordt vriendelijk verzocht altijd duidelijk te maken waar het monster voor bedoeld is.
Het monster stuurt u naar Naktuinbouw, Rassenonderzoek in Roelofarendsveen. Behalve als het gaat om aardappels, dan graag het monster rechtstreeks naar onze locatie in Tollebeek versturen.
Waar stuur ik mijn monster voor een resistentietoets naartoe?
Monsters voor resistentietoetsen kunt u sturen aan het team Resistentietoetsen van de afdeling Rassenonderzoek.
U wordt vriendelijk verzocht altijd duidelijk te maken waar het monster voor bedoeld is.
12. Rasbeschrijvingen
Waar kan ik een rasbeschrijving krijgen?
Van toegelaten rassen en van rassen met Nederlands kwekersrecht sinds 2009 vindt u de beschrijvingen hier op de website. Nieuwe beschrijvingen worden maandelijks toegevoegd. Deze beschrijvingen zijn geschikt voor gebruik in uw eigen documentatiesysteem. Wilt u een beschrijving van een ouder ras of (tegen betaling) een vertaling in het Engels, Frans of Duits, stuur dan een e-mail aan Plantenrassen.
Mijn ras is nog niet toegelaten, maar ik heb nu al de rasbeschrijving nodig. Kan dat?
Als er al voor uw ras in het kader van het DUS-onderzoek minstens een groeicyclus heeft plaatsgevonden, is het inderdaad mogelijk om een voorlopige rasbeschrijving op te maken. Hieraan zijn wel kosten verbonden.
En een rasbeschrijving van een boom?
Op verzoek maakt Naktuinbouw rasbeschrijvingen van boomkwekerijproducten. Dat gebeurt op basis van bij Naktuinbouw aanwezige informatie. Als er voldoende gegevens aanwezig zijn, kan er tegen betaling van het geldende tarief een beschrijving worden opgesteld. Neemt u contact op met Gerard Bolscher voor meer informatie.
13. Rassenlijst
Waar vind ik de in Nederland toegelaten landbouwrassen?
Op de nationale landbouwrassenlijst.
Dit overzicht geeft de situatie weer van 1 juli 2011.
Kan het meer officieel?
Naktuinbouw kan een verklaring afgeven over aanvragen, over toegelaten rassen of over rassen met kwekersrecht. De Raad voor plantenrassen kan een afschrift uit het Nederlands Rassenregister (NRR) afgeven. Deze verklaringen of afschriften worden meer officieel na legalisatie van het document via het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Kamer van Koophandel of een notariskantoor. De daaraan verbonden kosten vindt u hier.
14. Internationaal
Heeft u een vraag over dit onderwerp?
Neem dan contact met ons op. Het geeft ons de mogelijkheid om deze vraag & antwoord serie bij te werken.
15. Tarieven
Wat zijn de tarieven van rassenonderzoek en dergelijke?
De tarieven van DUS-onderzoek, maar ook van alle andere onderzoeken en resistentietoetsen die de afdeling Rassenonderzoek uitvoert, staan vermeld in de tarievenlijst.
This content is also available in: English
