Lees voor
mijnNaktuinbouw
Home

Xylella

Xylella fastidiosa is een gevaarlijke bacterieziekte voor planten. Honderden verschillende plantensoorten zijn er gevoelig voor. Door de ziekte kunnen planten verwelken, verdrogen en afsterven.

Xylella fastidiosa is een prioriteitsorganisme

In de wet is vastgelegd wat er moet gebeuren bij een vondst van Xylella. De regels zijn erg streng. Dat komt omdat Xylella een quarantaine-organisme (ook wel: Q-organisme of Q) is. Quarantaine-organismen moeten uitgeroeid worden volgens de regels van de Europese Unie (EU).

Daar komt nog bij dat Xylella binnen de EU gezien wordt als een prioriteitsorganisme: een quarantaine-organisme dat een zeer grote bedreiging vormt. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat bepaalde plantensoorten helemaal verdwijnen. Ook kan er grote economische ontstaan, bijvoorbeeld als export niet meer mogelijk is. Voor prioriteitsorganismen gelden extra strenge regels. Deze zijn er om verspreiding te voorkomen.

Wettelijke regels voor Xylella

De regels rond Xylella staan in de volgende EU-verordeningen:

NVWA houdt toezicht

In Nederland houdt de NVWA toezicht op de naleving van de wettelijke regels. Ook leggen zij maatregelen op bij een besmetting. Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren en financieren van de opgelegde maatregelen.

NVWA komt langs voor onderzoek

Als NVWA een melding krijgen over een mogelijke besmetting met Xylella, gaan we in opdracht van de NVWA naar het bedrijf om onderzoek te doen. Dit onderzoek bestaat uit het nemen van monsters van de verdachte planten. Deze monsters worden naar het laboratorium gebracht en geanalyseerd om te onderzoeken of het daadwerkelijk om Xylella gaat.

De analyse op te bepalen of er Xylella in de plant zit duurt in het laboratorium 2 tot 4 werkdagen. In deze periode gelden er al maatregelen voor uw bedrijf. Uw bedrijf wordt vastgelegd. U mag geen planten verplaatsen en ook geen plantenpaspoort afgeven.

Daarna onderzoeken we om welke soort Xylella het gaat. Dit noemen we ook wel ondersoort. Dit onderzoek maakt duidelijk wat de waardplanten zijn. Dat verschilt namelijk per ondersoort. Het onderzoek duurt 5 tot 15 werkdagen.

We doen ook een traceringsonderzoek om te achterhalen waar de besmette planten vandaan komen. Daarnaast kijken we ook of u besmette planten aan andere bedrijven heeft geleverd. Zo kunnen we achterhalen waar de besmetting naar toe is verspreid.

Beeld: Door Xylella fastidiosa aangetast citrusblad. Bron: ©EPPO, M. Scortichini, Ist. Sperimentale Frutticoltura.

Maatregelen bij besmetting

Blijkt uit het onderzoek dat uw planten inderdaad besmet zijn met Xylella? Dan zijn er verschillende maatregelen nodig om te voorkomen dat de bacterie zich verder kan verspreiden. Vaak worden de volgende maatregelen genomen.

Planten worden vernietigd

We bakenen de besmette zone af: dit is een zone van 50 meter rondom de besmette planten. In deze zone worden veel planten vernietigd. Niet alleen besmette planten, maar bijvoorbeeld ook waardplanten en planten die symptomen hebben of om een andere reden verdacht zijn.

Maatregelen om verspreiding te voorkomen

We bakenen een bufferzone af: dit is een zone van 2,5 kilometer rondom de besmette zone. Hier nemen we maatregelen om verdere verspreiding te voorkomen.

Vaak moeten er in de bufferzone ook planten vernietigd worden. Bijvoorbeeld planten van dezelfde soort als de besmette planten. Ook mogen er binnen de bufferzone 4 jaar lang geen planten vervoerd (en dus ook niet verhandeld) worden.

Meer informatie over maatregelen bij besmetting

Er ligt een draaiboek klaar voor als er Xylella uitbreekt: het Uitvoeringsdraaiboek Plantgezondheid Xylella fastidiosa. Hierin staat precies beschreven welke maatregelen wij nemen bij een besmetting.

Wilt u dit draaiboek zelf inzien? Vraag het dan op bij de NVWA via mailadres plantQmeldingen@nvwa.nl. Zij sturen het dan aan u toe per mail.

Op de website van NVWA kunt u ook lezen hoe u Xylella kunt herkennen en wat u tegen een besmetting met Xylella kunt doen.

Bron: Xylella op mijn bedrijf, NVWA