Succesvolle landelijke Q-organismendag in Alphen aan den Rijn

Publicatiedatum: 19 juni 2026

Zo'n 80 vertegenwoordigers van gemeenten, bedrijven en organisaties namen op 19 juni deel aan de jaarlijkse landelijke Q-organismendag. Dit jaar werd deze dag gehouden in Boskoop. Een onderdeel van deze dag was een praktijkoefening waarbij in beeld werd gebracht welke ingrijpende gevolgen een uitbraak van een Q-organisme kan hebben voor de boomkwekerijsector en hoe de sector zich daar beter op kan voorbereiden.

De dag werd geopend door burgemeester Erik van Heijningen. Hij gaf aan dat juist dit soort sessies, waarin verschillende regio's, disciplines en organisaties samenkomen om te oefenen en met elkaar in gesprek te gaan, van belang zijn om goed voorbereid te zijn op een crisis. Wethouder Relus Breeuwsma (Greenport Boskoop) gaf vervolgens aan dat er in de sector gelukkig al veel stappen gezet zijn om het handelingsperspectief te versterken. Maar dat oefenen met elkaar en kennisdelen de basis zijn voor een sterke en weerbare sector.

Tijdens een plenaire sessie werd stilgestaan bij wat een Q-organisme precies is, en wat de gevolgen van een dergelijke uitbraak zijn. Daarna werd in deelsessies verder gewerkt aan de oefening. Hierbij werd de uitbraak van de Japanse kever op een teeltbedrijf als scenario gebruikt. Per aandachtsgebied werd er besproken hoe zij zich beter kunnen voorbereiden op een uitbraak van een Q-organisme.

Het scenario maakte direct duidelijk welke maatregelen in werking treden bij een uitbraak: het vernietigen van planten en bomen, het op slot zetten van een bedrijf en zijn directe omgeving, maar ook vervoersverboden voor planten en grond in het getroffen gebied. Al deze maatregelen hebben direct grote financiële en maatschappelijke impact. Toch zijn deze maatregelen nodig om te voorkomen dat het plaaginsect zich kan vestigen of verder verspreiden.

De oefening liet ook het belang zien van een snelle en gecoördineerde aanpak. Preventie, onderzoek, inspectie, bemonstering, tracering en communicatie bleken belangrijke schakels te zijn in de bestrijding van een uitbraak. Daarnaast werden er gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers uit verschillende boomkwekerijgebieden, Treeports, gemeenten, brancheorganisaties, kennisinstellingen en overheidsorganisaties.

Burgemeester Erik van Heijningen roept ondernemers in de boomkwekerij op alert te blijven op de aanwezigheid van de Japanse kever en verdachte vondsten direct te melden. “Hoe eerder een besmetting wordt gesignaleerd, hoe beperkter de maatregelen en de schade kunnen blijven.”

Wat is de Japanse kever?

De Japanse kever (Popillia japonica) is een quarantaine-organisme (Q-organisme) met prioriteitsstatus binnen de Europese Unie. De kever komt oorspronkelijk uit Noordoost-Azië en heeft zich inmiddels gevestigd in Noord-Italië, Zwitserland en op de Azoren. Onlangs zijn er ook vondsten van deze kever gedaan in België, Frankrijk, Duitsland en Spanje. De kever komt nog niet voor in Nederland, maar de dreiging neemt toe.

De schade die de Japanse kever kan aanrichten is enorm: volwassen kevers vreten bladeren, bloemen en stengels van meer dan 400 plantensoorten kaal, terwijl larven ondergronds de wortels van grassen en andere planten aantasten. Voor de boomkwekerij, sierteelt en fruitsector is een uitbraak een ernstige bedreiging. Daarnaast kan de kever grote schade veroorzaken in grasvelden, weilanden, particuliere tuinen en openbaar groen.

Doel van de jaarlijkse landelijke Q-organismendag en oefening

De jaarlijkse landelijke Q-organismendag in de boomkwekerij heeft als doel om overheden, ondernemers en brancheorganisaties zo goed mogelijk voor te bereiden op een mogelijke vondst of uitbraak. De oefening laat zien wat er kan gebeuren én wie welke rol heeft in de crisisrespons.

De crisisoefening 2026 is georganiseerd door NVWA, Naktuinbouw, LTO Nederland, Anthos, gemeente Alphen aan den Rijn en Greenport Boskoop. De samenwerking tussen overheid, sector en brancheorganisaties staat centraal in de aanpak van Q-organismen. Alleen door gezamenlijk en snel te handelen kan verspreiding worden voorkomen.

Bron: persbericht Greenport Boskoop

Terug naar overzicht