Bedrijfsproeven groentegewassen

In groentegewassen duurt het DUS-onderzoek meestal twee jaar.
Het onderzoek is gebaseerd op CPVO-protocollen en UPOV-richtlijnen.
Hierin worden twee onafhankelijke proeven (groeicycli) voorgeschreven.

Voor zowel Nederlands als Europees kwekersrecht zijn alleen resultaten van door Naktuinbouw of een andere officiële instantie uitgevoerde proeven geldig. Voor toelating mag één van deze twee proeven worden uitgevoerd door de aanvrager. Dit noemen we de bedrijfsproef. Als u daarna of daarnaast ook kwekersrecht wilt aanvragen is aansluitend een extra officiële proef nodig.

Voordelen bedrijfsproef

  • Kostenbesparing. Een bedrijfsproef kan zorgen voor kostenbesparing, omdat in principe de onderzoekskosten voor het tweede onderzoekjaar bij Naktuinbouw komen te vervallen.
  • Tijdwinst. Omdat zowel de Naktuinbouwproef als de bedrijfsproef in hetzelfde jaar (1ste jaar) worden uitgevoerd, kan het onderzoek versneld worden afgerond.

Nadelen bedrijfsproef

Kosten
Voor het uitvoeren van een bedrijfsproef geldt per 1 maart 2021 een basistarief. Het uitvoeren en de verzorging van een goede bedrijfsproef brengt kosten met zich mee.

De bedrijfsproef kan ook om onderstaande redenen onvoldoende resultaten opleveren om het onderzoek na één jaar te kunnen afronden:

  • Onvoldoende uniformiteit
    ​Indien de uniformiteit in de Naktuinbouwproef en/of de bedrijfsproef onvoldoende blijkt te zijn, dient Naktuinbouw een derde proef uit te voeren.
  • Onvoldoende bevestiging
    Indien de resultaten van de Naktuinbouwproef en de resultaten van de bedrijfsproef elkaar onvoldoende bevestigen of als de nieuwe aanvraag slechts weinig onderscheidbaar is van de vergelijker, dient Naktuinbouw een derde onderzoek uit te voeren. Vooral in gewassen waarbinnen de rasafstanden klein zijn komt dit regelmatig voor.
  • Bedrijfsproef incompleet
    Het is mogelijk dat een belangrijk vergelijkend ras in de bedrijfsproef ontbreekt, omdat het nog in onderzoek is. Aanvragen met een eerdere aanvraagdatum, hebben voorrang. In verband met vertrouwelijkheid verstrekken wij geen informatie over aanvragen die in onderzoek zijn. Daardoor bestaat de mogelijkheid dat dit voorrang hebbende ras nog wel als vergelijker dient te worden opgenomen in een vervolgproef.

Alternatief

Voor meerdere gewassen kunt u versnelling ook bereiken door het uitvoeren van twee officiële proeven bij Naktuinbouw, UKZUZ of UKSUP in één jaar. 

Uitvoering bedrijfsproef

Wilt u een bedrijfsproef aanleggen? Geef dit aan op het aanvraagformulier. Per 1 maart 2021 kunt u kiezen of u de proef zelf gaat beoordelen of dit laat doen door de keurmeester van Naktuinbouw. Daarvoor gelden per 1 maart 2021 verschillende tarieven. Ligt de bedrijfsproef in het buitenland dan moet u altijd de proef zelf beoordelen. U beoordeelt de onderscheidbaarheid en uniformiteit en levert ondersteunend bewijs in de vorm van foto’s.

Eisen aan bedrijfsproeven

De bedrijfsproef moet aan de volgende eisen voldoen:

  • Het aantal planten moet voldoen aan het voor dat gewas relevante CPVO-protocol of UPOV-richtlijn, inclusief de daar genoemde herhaling. Het te gebruiken protocol of de richtlijn staan op de website van het CPVO.
  • Het heeft de voorkeur van de aanvraag dezelfde zaadpartij te gebruiken als het identiteitsmonster.
  • Naktuinbouw informeert u over de vergelijkende rassen, die moet u allemaal in de proef opnemen. Als dat voor één of meerdere rassen niet mogelijk is, geeft dat risico op noodzaak van een extra onderzoeksjaar. De kosten van een extra onderzoeksjaar zijn voor de aanvrager. Als u heeft aangegeven dat u de proef zelf gaat beoordelen, stuurt Naktuinbouw u een beoordelingsformulier. Op dit formulier vult u in:
    • informatie over de proef (zoals datum zaai, datum beoordeling en aantal planten)
    • uw waarneming van afwijkende planten (aantal, type)
    • uw waarneming van de verschillen ten opzichte van de vergelijkende rassen.
  • Als het bedrijf zelf de bedrijfsproef beoordeelt, levert het bedrijf ondersteunend bewijs in de vorm van foto’s. Het gaat om een overzicht van de proef, foto’s waarop de aanvraag en de vergelijker(s) goed te zien zijn en om een overzicht van de aanvraag die de uniformiteit laat zien.
  • De bedrijfsproefresultaten moeten bij Naktuinbouw ontvangen zijn voor de sluitingsdatum van het eerstvolgende jaar (zie hiervoor de ‘closing date’ in S2/S3 op de website van CPVO, waarbij u kunt zoeken op de Latijnse gewasnaam en examination office Naktuinbouw).
  • Als u heeft aangegeven dat u wilt dat Naktuinbouw de proef beoordeelt, dan stemt u met de keurmeester het geschikte moment van beoordeling af. Ook in dit geval moeten de resultaten voor de ‘closing date’ van het eerstvolgende jaar beschikbaar zijn.