Uitgelicht: We verbeteren ons werk voortdurend

Naktuinbouw is een dienstverlenende organisatie. We keuren en inspecteren, we toetsen en analyseren en we delen onze kennis. Elk jaar ontstaan er nieuwe inzichten, komen er nieuwe tools op de markt en komen er nieuwe medewerkers met een frisse blik in dienst. Om mee te bewegen met de organisatie, klanten en de wereld om ons heen werken we voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening.

Hieronder enkele voorbeelden voor het rassenonderzoek, keuringen en laboratoriumwerkzaamheden.

Efficiënter rassenonderzoek

We stelden in 2025 een visie op om in de toekomst ons rassenonderzoek efficiënter uit te kunnen voeren. In dat kader startten we al diverse projecten:

We verkorten het DUS-onderzoek in een aantal gewastypen van boon en tomaat.
Voor de identiteitscontrole voor keuringen (instandhoudingscontrole en nacontrole) voerden we projecten uit om tot een efficiënte werkwijze te komen. Eén daarvan is dat we in 2026 gebruik gaan maken van DNA-toetsen in het gewas tomaat om de rasechtheid te bepalen. Ook voeren we een veldonderzoek uit om de uniformiteit te bepalen. Daardoor zijn de uitslagen sneller beschikbaar voor bedrijven en hoeft er nog maar één monster opgeplant te worden in plaats van twee.
Kunstmatige intelligentie (AI) helpt ons om efficiënter vergelijkers (vergelijkende rassen uit algemene bekendheid) te selecteren op basis van afbeeldingen. We ontwikkelden een stappenplan om op meer terreinen gebruik te maken van moderne hulpmiddelen.
Om ook in de komende jaren hoogwaardige proeven in de volle grond en in de kassen uit te kunnen voeren, stelden we een grondvisie op. Dit is de basis voor de modernisering van onze faciliteiten.

Nieuw inspectieprogramma bedrijfskeuringen

Na tien jaar stapten we in maart over naar een nieuw (software) inspectieprogramma voor onze bedrijfskeuringen. Dit programma verbetert procesanalyses, bespaart kosten en ondersteunt keurmeesters met digitale tools, zoals interactieve inspectiekaarten.

Optimalisatie import- en exportinspecties

We optimaliseerden een aantal werkprocessen voor de import- en exportinspecties. Dat leidde tot het verminderen van het aantal verspillingen en leverde daardoor tijdswinst op voor zowel klant als Naktuinbouw. Zo verbeterden we het visuele proces bij de partij-inspectie van exportzaden, het importproces van derogatiemateriaal, diverse processen die te maken hebben met de planning en het afhandelingsproces van vastleggingen op documenten.

Planningstool import- en exportinspecties

In het voorjaar van 2025 startten we met het automatisch inplannen van alle inspectiewerkzaamheden via een nieuw planningssysteem. Dit systeem koppelt import- en exportinspecties aan keurmeesters op basis van historische data en verwachte reistijden. De planners verwerken alleen de uitzonderingen en calamiteiten en monitoren de planning. In de beginfase stuurden we nog veel handmatig bij. Kleine aanpassingen verbeterden het planningsysteem. De grootste uitdaging zit in het moment van aanvragen van de inspecties. We blijven aandacht houden voor verbetering van het planningsproces. De nieuwe manier van plannen maakte het planningsproces al aantoonbaar efficiënter. We kunnen hetzelfde werk uitvoeren met minder mensen, zowel bij de planning als bij de inspecties.

Efficiënter nematodenonderzoek bij uien

Elk jaar ontvangen we van augustus tot en met november grote aantallen uienmonsters voor nematodenonderzoek. Deze piekbelasting zorgde voor verstoringen in de reguliere laboratoriumprocessen, met name in de monstervoorbereidingsfase. De eerdere werkwijze, waarbij monsters ad hoc werden verwerkt, leidde tot hoge werkdruk, uitloop in andere processen en onduidelijkheid richting klanten. Door intensieve samenwerking tussen de teams Nematologie, Administratie en Monstervoorbereiding zijn er vaste afspraken gemaakt over planning, communicatie en maximale aantallen uien per dag. Door deze inzetmomenten strakker te organiseren, is er meer rust en overzicht ontstaan in het proces. Hierdoor konden andere parallel lopende werkzaamheden ongestoord doorgaan. Binnen de betrokken teams is men trots op deze onderlinge samenwerking en het feit dat meerdere teams samen tot een duurzame oplossing zijn gekomen.

Samen de dag starten verbetert processen

Sinds september starten de teams Nematologie, Mycologie en Bacteriologie dagelijks met een kort overleg. Tijdens deze dagstarts is er meer aandacht voor onder andere:

afstemming van werkzaamheden en prioriteiten
vroegtijdig signaleren van knelpunten
verbeteren van onderlinge communicatie
eigenaarschap binnen het team
het verkorten van de lijnen richting het productieproces.

Deze teams gaan hier mee door in 2026. Ze gaan deze manier van werken verder moderniseren en standaardiseren. Het is de bedoeling om deze werkwijze breder uit te rollen binnen het domein Gezondheid, Testen & Analyses.