Plantgezondheidsverordening

Samen met u maken we vrij handelsverkeer en markttoegang in de EU al jaren mogelijk. Het is belangrijk dat we dit zo houden. Hier leest u over de nieuwe EU-Plantgezondheidsverordening met nummer 2016/2031/EU. Deze vervangt de huidige Europese Fytorichtlijn 2000/29/EG. Deze gaat in op 14 december 2019.

Details worden de komende jaren uitgewerkt in zogenaamde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen. Wij brengen u alvast op de hoogte van de belangrijkste aspecten.

(12 februari 2019)

Voor meer details verwijzen we u naar de belangrijkste vragen en antwoorden.

Voor meer achtergrond over het hoe en waarom van de Plantgezondheidsverordening verwijzen we u naar de pagina.

Bekijk de Presentatie nieuw plantenpaspoort met een praktische invulling van het nieuwe plantenpaspoort.

Nieuwe categorie organismen: RNQP

De huidige Fytorichtlijn kent verschillende categorieën quarantaine-organismen. De nieuwe Plantgezondheidsverordening gaat uit van drie categorieën:

  • Q (Quarantaine-organisme)
  • ZP-Q (Zona Protecta)
  • RNQP (Regulated Non Quarantine Pests)

Het besluit over de nieuwe indeling wordt begin 2019 verwacht. De nieuwe indeling gaat tegelijk met de nieuwe Plantgezondheidsverordening in: december 2019.

Om als een RNQP te worden geclassificeerd, gaan een aantal voorwaarden gelden:

  • Het is een ziekte/plaag die al voorkomt in de EU en slechts op bepaalde gewassen (teeltmateriaal) gereguleerd wordt.
  • Teeltmateriaal moet dan ook nog de belangrijkste verspreidingsbron zijn.
  • Als de ziekte/plaag voorkomt op het teeltmateriaal, moet er in de daaropvolgende teelt onacceptabele economische schade ontstaan.

Er kan een tolerantieniveau worden benoemd. Nu geldt bij Q een nultolerantie. Heel vaak gaat bij een RNQP ook de norm ‘vrij bij aflevering…’ gelden. Er wordt rekening gehouden met de huidige quarantaine-organismen van bijlage II van de Fytorichtlijn en de huidige kwaliteitsorganismen (voor zover benoemd in de handelsrichtlijnen).

De EPPO (European and Mediterranean Plant Protection Organization) voert in opdracht van de Europese Commissie een project uit om tot een advies te komen over de classificatie van organismen uit Fytorichtlijn en Verkeersrichtlijnen als mogelijke RNQP. Het besluit over de nieuwe indeling wordt eind 2018 verwacht. De nieuwe indeling gaat in als de nieuwe Plantgezondheidsverordening in gaat, 14 december 2019.

Uitbreiding plantenpaspoortplicht

De plantenpaspoortplicht breidt uit naar alle ‘voor opplant bestemde planten’. Volgens de EU-definitie zijn dit planten die volledige planten kunnen voortbrengen en daarvoor bestemd zijn. Deze planten moeten worden uitgeplant, opnieuw worden geplant of geplant blijven.

Alles wat we nu teeltmateriaal noemen valt daaronder (dus ook zaden), maar ook alle ‘consumptieve’ pot-, perk- en kuipplanten. Er komen wel uitzonderingen voor (waarschijnlijk) de meeste groente- en bloemzaden en voor verkoop direct aan de niet commerciële eindgebruiker.

Meer bedrijven moeten zich gaan registreren

Naktuinbouw heeft nu zo’n 3.000 geregistreerde bedrijven. Daarvan geven zo’n 2.300 zelf plantenpaspoorten af op basis van een autorisatieregeling. Door de nieuwe regelgeving krijgen alle bedrijven met plantenpaspoorten te maken. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven met Buxus, coniferen en rozen.

Daarnaast krijgen alle pot-, perk- en kuipplantentelers met de plantenpaspoortplicht te maken. Dit zijn in Nederland zo’n 750 teeltbedrijven.

Ook krijgen de handelsbedrijven (voor handel binnen de EU) in deze producten met plantenpaspoorten te maken. Dat betekent dat meer bedrijven zich moeten registreren. Met het KCB en de NVWA is afgesproken dat Naktuinbouw de teeltbedrijven met eindproducten gaat registreren en controleren, en het KCB de handelsbedrijven die (alleen) eindproducten verhandelen.

Fytosanitair registratienummer

Alle 'professionele marktdeelnemers' die met 'voor opplant bestemde planten' werken, zijn verplicht zich te registreren. Er komt een centraal register bij de NVWA. Ieder bedrijf (per KvK/vestigingsnummer) krijgt een nieuw, uniek, 9-cijferig fytosanitair registratienummer).

Bedrijven die dit nu al dringend nodig hebben kunnen dit aanvragen bij Naktuinbouw via e-mail. Voor Naktuinbouw nieuwe bedrijven moeten zich eerst registreren (inschrijven).
Bedrijven die al bij Naktuinbouw geregistreerd zijn, krijgen automatisch het registratienummer in november toegestuurd.

Lay-out plantenpaspoort

Er komt een uniform format voor het plantenpaspoort. Nu is alleen de inhoud voorgeschreven en kiest u zelf de lay-out. In de nieuwe regelgeving is dit niet meer mogelijk. Het format is vastgelegd in uitvoeringsverordening 2017/2313/EU.

Er is een vast format vastgesteld met daarop de volgende vaste elementen:

• in de linkerbovenhoek: de EU-vlag (in kleur of zwart-wit)
• in de rechterbovenhoek: het woord ‘Plantenpaspoort/Plant Passport’
• 'A' + botanische naam
• 'B' + ISO-code lidstaat, koppelteken, fytosanitair registratienummer (9 cijfers)
• 'C' + traceerbaarheidscode
• 'D' + ISO-code land van oorsprong/productie, ook als dit Nederland is.

Hieronder een voorbeeld: vorm, grootte en lettertype mogen afwijken.

Voorbeeld sjabloon plantenpaspoort

Bedrijven moeten alle bestaande documenten/opdrukken aanpassen

Denk daarbij aan plantenpaspoorten en gekoppelde leveranciersdocumenten/planten­paspoort. Houdt u daarbij rekening met het volgende:

  • Het plantenpaspoort moet per kleinste verpakkingseenheid zijn aangebracht (per pot/ tray/ doos etc.).
  • Het plantenpaspoort mag niet meer met een leveranciersdocument gecombineerd worden.
  • De oude plantenpaspoorten blijven nog geldig tot 14 december 2023. Maar vanaf 14 december 2019 moeten wél de nieuwe plantenpaspoorten worden aangebracht voor producten die dan in omloop komen. Zorgt u dus voor niet teveel voorraad.
  • Producten die nu paspoortplichtig zijn, moeten tot 14 december 2019 aan de oude eisen blijven voldoen. Op het oude plantenpaspoort staat onder andere de naam van de verantwoordelijke keuringsdienst en het aantal of gewicht. Dat hoeft niet meer op het nieuwe plantenpaspoort.
  • Producten die voor het eerst paspoortplichtig worden, kunnen zeer waarschijnlijk al wél voor 14 december 2019 van een plantenpaspoort voorzien worden. Dit wordt nog uitgewerkt.

Import

Voorlopig invoerverbod voor hoog risico producten

In principe blijft er in de EU een open systeem voor import: ‘alles is toegestaan, tenzij…’. Nederland, als handelsland, heeft daar erg voor gepleit in Brussel. Er is wel een lijst ‘hoog risico producten’ die een voorlopig invoerverbod hebben. 

Het gaat om:

  • Acacia
  • Acer
  • Albizia
  • Alnus
  • Annona
  • Bauhinia
  • Berberis
  • Betula
  • Caesalpinia
  • Cassia
  • Castanea
  • Cornus
  • Corylus
  • Crataegus
  • Diospyros
  • Fagus
  • Ficus carica
  • Fraxinus
  • Hamamelis
  • Jasminum
  • Juglans
  • Ligustrum
  • Lonicera
  • Malus
  • Nerium
  • Persea
  • Populus
  • Prunus
  • Quercus
  • Robinia
  • Salix
  • Sorbus
  • Taxus
  • Tilia
  • Ulmus

Zaden, bonsais, weefselkweek materiaal, vruchten en bladeren zijn uitgezonderd van dit importverbod.

Autoriteiten van derde landen kunnen in de loop van 2019 informatie aanleveren aan de Europese Commissie voor specifieke planten, om in aanmerking te kunnen komen voor een vrijstelling van dit verbod, zo mogelijk voordat het importverbod per 14 december 2019 van kracht wordt. De procedure voor het verkrijgen van deze vrijstelling is vastgelegd in een EU-besluit.

Uit welke informatie bestaat een verzoek tot vrijstelling?

De European Food Safety Authority (EFSA) heeft een belangrijke rol. Zij beoordelen de informatie en brengen advies uit aan de Europese Unie. Voor elk product en elke productvorm moet de National Plant Protection Organisation (NPPO) van het derde land een analyse aanleveren. De inhoud van het dossier heeft een vastgestelde opzet. De EFSA beschrijft dit in het document: Information required for dossiers to support demands for import of high risk plants, plant products and other objects as foreseen in Article 42 of Regulation (EU) 2016/2031.

Wat kan ik als ondernemer doen?

Het indienen van een dossier met verzoek tot vrijstelling mag uitsluitend door de NPPO van het betrokken land worden gedaan. Is er sprake van een dreigend invoerverbod van materiaal wat u uit dit land wil betrekken? Neem dan zo spoedig mogelijk contact op met de NPPO. Gebruik bovengenoemde bronnen als de kwestie bij de NPPO nog niet bekend is.

 

Welke planten worden ook verboden?

Ook zal er een importverbod gaan gelden voor:

  • alle type plantmateriaal van Ullucus tuberosus (knolgewas, wordt veelal als (sier) groente geïmporteerd)
  • vruchten van Momordica, waar Thrips palmi voorkomt
  • hout van Ulmus

 

Koppeling CLIENT Import met TRACES

De fytocertificaatplicht bij import wordt uitgebreid. Maar er zal dan niet altijd een systematische importinspectie/documentcontrole nodig zijn. Alle importen moet u in een EU-datasysteem TRACES aanmelden. Zo wordt het mogelijk importstromen te monitoren en de handelsstroom te volgen. Nederland wil het eigen CLIENT Importsysteem koppelen aan deze EU-database, zodat u geen dubbel werk hoeft te doen. Momenteel loopt er een pilot om de koppeling CLIENT Import met TRACES goed te testen. Doel is om  duidelijk te krijgen of er nog aanpassingen nodig zijn om TRACES goed te kunnen vullen.